Nerwica serca

„Problemy sercowe”, o których psychoterapeuci rozmawiają z pacjentami, to także nietypowe dolegliwości psychosomatyczne.

Nerwica serca – jest jednym z najczęściej spotykanych objawów tzw. nerwic narządowych.

W większości przypadków skargi są dość typowe:

bóle w lewej okolicy sutkowej – tępe wielogodzinne, promieniujące do lewej ręki, nasilające się po zmęczeniu oraz krótkie i przeszywające, zlokalizowane w okolicy serca; uczucie stałego znużenia, długotrwałe, niewielkie stany podgorączkowe. Od czasu do czasu występuje napad, określany przez chorego zazwyczaj jako , w czasie którego dominuje uczucie braku powietrza, płytki przyspieszony oddech, kołatanie serca, drętwienie rąk.

Przez wiele lat określenia takie jak "nerwica serca", "nerwica żołądka" używane były przez psychiatrów, kardiologów i internistów.

Współcześni specjaliści odeszli od tego typu pisanych rozpoznań, chociaż określenia takie nadal są używane w potocznym języku.

Nie ma nerwic oddzielnych narządów ani układów. Można jedynie mówić o przewadze objawów ze strony jednego z nich. Nerwicę ma człowiek, a nie serce, żołądek czy dwunastnica. Jak to się dzieje, że u ludzi chorujących na nerwicę u jednych dominuje objaw zaburzeń sercowych, a u innych dolegliwości żołądkowe?

Badania nad przyczynami tzw. somatyzacji zaburzeń nerwicowych, czyli cielesnym odczuwaniu określonych trudności emocjonalnych doprowadziły do wyodrębnienia związku pomiędzy np. określonym wewnętrznym konfliktem emocjonalnym a reakcją określonego narządu.

Przeprowadzone przez naukowców badania wskazują na ścisłą zależność pomiędzy np. napadami dychawicy oskrzelowej, a takimi trudnościami emocjonalnymi pacjenta jak: niemożność odczuwania i wyrażania rożnego rodzaju stanów emocjonalnych, znaczne tłumienie agresji, poczucie porzucenia lub odrzucenia, zamknięcie się w sobie.

W innych badaniach dotyczących chorych na owrzodzenie żołądka czy dwunastnicy stwierdzono, że istnieje ścisła współzależność pomiędzy cechami osobowości pacjenta a lokalizacją zaburzeń nerwicowych w przewodzie pokarmowym. Cechami usposabiającymi do wystąpienia owrzodzenia jest zdaniem niektórych specjalistów np. często występujące silne napięcie emocjonalne, niepokój, lęk, samotne przeżywanie swoich problemów, drobiazgowość, niezdecydowanie, nieufność, usposobienie depresyjne, kompleks niższości, bardzo głębokie przeżywanie trudności życiowych etc.

Oczywiście przytaczane tu opisy nie mogą być w sposób jednoznaczny odnoszone do wszystkich pacjentów. Somatyzacja objawów nerwicowych jest złożonym zjawiskiem psychologicznym. Czasami zrozumienie przyczyn, dla których pacjent cierpi z powodu czynnościowych zaburzeń, np. serca wymaga wielu spotkań psychoterapeutycznych , podczas których szczegółowo analizuje się zarówno aktualne problemy, w jakich pacjent się znajduje, jak również fakty z okresu dzieciństwa. Drogą do usunięcia objawu podczas leczenia psychoterapeutycznego jest udzielenie pacjentowi pomocy w zrozumieniu istoty swoich problemów i pomoc w ich satysfakcjonującym dla niego rozwiązaniu. Nie jest to jednak łatwa droga. Nie każdy pacjent jest w stanie przebrnąć przez nią bez wysiłku ze swojej strony.

Warto jednak pamiętać, że w przypadku dolegliwości w okolicy serca pierwsze kroki powinny być jednak skierowane do gabinetu lekarza.